Unutulma hakkı, kişisel verilerle ilgili bazı arama sonuçlarının kaldırılmasını isteme imkânıyla gündeme gelir; ancak her talep otomatik olarak kabul edilmez. Arama motorundaki bağlantının kaldırılması ile bilgiyi yayımlayan internet sayfasının silinmesi farklı taleplerdir ve ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Not: Genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
Unutulma hakkı neyi kapsar?
Unutulma hakkı, kişiyle ilgili bir bilginin arama motorunda ad veya başka bir tanımlayıcı üzerinden bulunabilir olmasının etkilerini azaltmaya yönelik taleplerle anılır. Özellikle eski, güncelliğini yitirmiş, yanlış ya da kişinin özel yaşamını gereksiz biçimde açığa çıkaran içerikler gündeme gelebilir. Bununla birlikte, bir bilginin rahatsız edici bulunması tek başına arama sonucunun kaldırılacağı anlamına gelmez. Talebin niteliği, içeriğin doğruluğu ve güncelliği, kişinin kim olduğu, bilginin hangi amaçla yayımlandığı ve toplumun bilgiye erişme ihtiyacı birlikte değerlendirilir.
Türkiye’de unutulma hakkı, tek başına ve sınırsız biçimde uygulanacak ayrı bir silme düğmesi gibi düşünülmemelidir. Kişisel verilerin işlenme şartları, genel ilkeler ve ilgili kişinin hakları değerlendirmeye yön verebilir. Örneğin 6698 sayılı Kanun’un m.4 hükmü kişisel verilerin işlenmesine ilişkin genel ilkeleri düzenler; m.5 kişisel verilerin işlenme şartlarını, m.11 ise ilgili kişinin haklarını konu alır. Bu hükümler çerçevesinde yapılan değerlendirme, her olayın kendine özgü koşullarına bağlıdır. Başvuruda, hangi bilginin hangi nedenle sorun oluşturduğu ve istenen işlemin ne olduğu açıkça anlatılmalıdır.
Arama sonucunun kaldırılması genellikle belirli bir bağlantının, belirli bir arama sorgusunda görünürlüğünün azaltılması ya da sona erdirilmesi talebidir. Bu, bilginin internetten tamamen silindiği anlamına gelmez. Sayfa başka bir bağlantıdan, başka bir arama sözcüğüyle veya doğrudan adresi bilindiğinde erişilebilir kalabilir. Talebin kapsamını belirlerken “internetten silinsin” gibi genel bir ifade yerine hangi bilginin, hangi bağlantıda ve hangi sebeple sorun oluşturduğunu açıklamak gerekir.
Somut bir örnekte, yıllar önce yayımlanmış ve güncel durumunu yansıtmayan bir haber, kişinin adı aratıldığında öne çıkabilir. Kişi, arama motorundan ad aramasındaki bağlantının kaldırılmasını isterken haber kuruluşundan da içeriğin güncellenmesini, düzeltilmesini veya kaldırılmasını ayrıca talep edebilir. Sık yapılan hata, bu iki talebin aynı kurum tarafından yerine getirileceğini varsaymaktır. Pratik adım olarak önce hangi sonucun istendiğini yazın, ardından talebin muhatabını belirleyin. Başvuru adımlarını düzenlemek için ilgili araç ve şablonları inceleyebilirsiniz.
Arama sonucu ile kaynak sayfa farkı nedir?
Arama sonucu, arama motorunun belirli bir sorguya karşılık kullanıcıya gösterdiği bağlantı ve kısa açıklama gibi unsurlardır. Kaynak sayfa ise bu bağlantının yönlendirdiği haber, duyuru, kurum sayfası, forum gönderisi veya başka bir internet içeriğidir. Arama motoru, sayfanın içeriğini kendi sistemlerinde tarayıp sonuçlarda gösterebilir; fakat bu, arama motorunun kaynak sayfanın sahibi olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle iki farklı aktör ve iki farklı işlem söz konusu olabilir. Başvuruda “bağlantı görünmesin” ile “sayfadaki bilgi değiştirilsin” taleplerini birbirinden ayırmak önemlidir.
Arama motoruna yapılan başvuruda hedef, belirli arama sorgularıyla ilişkilendirilen bağlantının gösterilmesini durdurmak ya da sınırlandırmaktır. Başvuruda hangi ad veya sorgu kullanıldığında hangi bağlantının çıktığı açıkça belirtilmelidir. İçeriğin asıl yayımlandığı kuruluşa yapılan başvuruda ise sayfanın düzeltilmesi, güncellenmesi, kaldırılması veya kişisel verilerin işlenmesinin sona erdirilmesi gibi talepler gündeme gelebilir. İçeriğin değiştirilmesi ya da silinmesi için yalnızca arama motoruna yazmak, kaynak sayfada değişiklik yapılmasını sağlamaz. Sık rastlanan hata, arama motorundan kaynak içeriği silmesini istemektir; oysa bu işlem için sayfayı yöneten kuruluşla da iletişim kurulması gerekebilir.
Bu ayrım işletmeler için de önemlidir. Bir işletme çalışanı veya müşterisi, şirketin internet sayfasında yayımlanan kişisel verisinin kaldırılmasını istiyorsa, talep öncelikle o veriyi işleyen ve sayfayı yöneten veri sorumlusuna yöneltilmelidir. Aynı bilgi başka bir kuruluşun sayfasında da yer alıyorsa o kuruluş için ayrı bir başvuru gerekebilir. İşletmenin kendi kayıtlarında bulunan veriler bakımından ise arama sonucu talebi değil, veri işleme faaliyetine ilişkin bir başvuru söz konusu olur. 6698 sayılı Kanun’un m.7 hükmü kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesini düzenler; kaynak sayfanın kaldırılması talebi bu konuyla ilişkili olabilir, fakat her durumda arama sonucunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Aşağıdaki tablo, iki talebin pratikte neden karıştırılmaması gerektiğini gösterir:
| Ölçüt | Kaynak içeriğin silinmesi veya değiştirilmesi | Arama sonucunun kaldırılması |
|---|---|---|
| Amaç | İçeriğin kendisini düzeltmek, güncellemek ya da erişimden çıkarmak | Belirli sorgularda bağlantının görünmesini sınırlamak |
| Kapsam | İçeriği yayımlayan sayfa ve o sayfadaki bilgi | Arama motorunun sonuç listesinde gösterdiği bağlantı |
| Süreç | İçeriği yayımlayan veri sorumlusuna veya kuruluşa başvuru | İlgili arama motorunun başvuru kanalına talep iletme |
| Sonuç | Sayfa değişebilir, kaldırılabilir ya da erişilebilir kalabilir | Bağlantı bazı aramalarda görünmeyebilir; kaynak sayfa kalabilir |
Her iki işlem de isteniyorsa talepleri ayrı ayrı ve açıkça yazmak daha uygun olur. Örneğin, bir işletmenin eski duyurusunda çalışan bilgisi yer alıyorsa çalışan sayfanın düzeltilmesini işletmeden; ad aramasında çıkan bağlantının sınırlandırılmasını ise arama motorundan isteyebilir. Sık yapılan hata, bir kuruma gönderilen yazının diğer kurumu da bağladığını düşünmektir. Pratik adım olarak önce ilgili sayfayı kimin yönettiğini belirleyin, ardından her başvuruda bağlantıyı ve istenen sonucu ayrı biçimde belirtin. Genel başvuru akışını anlamak için veri sorumlusuna başvuru rehberini okuyabilirsiniz.
Kime hangi talep iletilir?
Talebin kime yöneltileceği, sorunun hangi aşamada olduğuna bağlıdır. Bağlantı yalnızca arama sonucunda görünüyorsa ve asıl sayfa hakkında da bir değişiklik istenmiyorsa, ilgili arama motorunun kişisel veriler veya içerik kaldırma başvuru kanalına talep iletilebilir. İçeriğin yanlış, eski veya gereksiz biçimde yayımlandığı düşünülüyorsa, sayfayı yayımlayan kuruluşla da ayrıca iletişim kurulmalıdır. İçeriği yayımlayan kurumun kim olduğu her zaman sayfanın alt kısmında açıkça bulunmayabilir; yayın künyesi, iletişim bilgileri ve kurumsal açıklamalar incelenebilir. Başvurudan önce doğru muhatabı belirlemek, yazışmanın yanlış yere gönderilmesi riskini azaltır.
Başvuruda hangi sonucun istendiğini net yazın. Örneğin, “arama motorunda adımla arama yapıldığında şu bağlantının gösterilmemesini değerlendirmenizi istiyorum” ifadesi arama motoruna yöneliktir. “Sayfadaki yanlış bilginin düzeltilmesini veya kişisel verilerimin kaldırılmasını talep ediyorum” ifadesi ise içeriği yayımlayan kuruluşa yöneliktir. Her iki talebi aynı metinde bir araya getirmek mümkün olsa da, muhataplar farklıysa ayrı başvurular yapmak ve her birine kendi sorumluluk alanındaki isteği iletmek takibi kolaylaştırır. Sık yapılan hata, genel bir talep yazıp hangi bağlantının veya bilginin kastedildiğini belirtmemektir.
İşletme, kendi kayıtlarında bulunan kişisel veriler hakkında talep aldığında önce başvurunun kime ait olduğunu ve hangi veri işleme faaliyetiyle ilgili olduğunu belirlemelidir. 6698 sayılı Kanun’un m.3 hükmü tanımları konu alır; bu nedenle veri sorumlusu, ilgili kişi ve kişisel veri gibi kavramların olayda doğru belirlenmesi önemlidir. Veri sorumlusu, talebin kapsamını anlayıp kayıt ve sistemlerini incelemeli; başvuruyu yalnızca “arama sonucu” diye niteleyerek kaynak sistemlerdeki verileri göz ardı etmemelidir. Bir internet bağlantısının kaldırılması isteniyor diye kurumun bütün kayıtları silinmez; aynı şekilde kurum kayıtlarında silme gerektiren bir durum bulunması da arama motorundaki bağlantının kendiliğinden kaldırıldığı anlamına gelmez.
Veri sorumlusuna yapılan başvurunun şekli ve ele alınma süreci ayrıca önem taşır. 6698 sayılı Kanun’un m.13 hükmü veri sorumlusuna başvuruyu düzenler. Başvurunun izlenebilir bir kanaldan yapılması, talebin ve gönderim tarihinin kayıt altına alınması, sonradan ne istendiğinin anlaşılmasına yardımcı olur. Örneğin küçük bir çevrim içi mağaza, müşterisinden gelen “arama sonuçlarında ismim çıkıyor” mesajını aldığı gün talebin hangi sayfa ve kayıtlarla ilgili olduğunu belirleyebilir; mesajı yanıtsız bırakmak ya da gelişigüzel silme yapmak yerine başvuruyu kayda alıp ilgili birime iletebilir. Pratik adım olarak muhatabı doğrulayın, gönderim kanıtını saklayın ve talebin her parçasını ayrı ayrı yanıtlayın. Daha ayrıntılı işlem sırası için başvuru süreci açıklamasına bakılabilir.
Kamu yararı nasıl değerlendirilir?
Arama sonucunun kaldırılması talebinde kişinin mahremiyetinin korunması ile toplumun bilgiye erişme menfaati birlikte ele alınabilir. Kamu yararı, yalnızca içeriğin çok kişi tarafından okunması veya bir dönem haber yapılmış olması demek değildir. Bilginin güncel bir tartışmayla bağlantısı, kişinin kamusal görev veya görünürlüğü, içeriğin doğruluğu ve olayın bugün için taşıdığı önem gibi unsurlar değerlendirmede rol oynayabilir. Bu unsurların hiçbiri tek başına her olay için kesin sonuç doğurmaz. Dolayısıyla başvuru sahibi, yalnızca bilginin varlığını değil, bugün neden sorun oluşturduğunu da anlatmalıdır.
Örneğin, geçmişte yayımlanmış bir haber, kişinin güncel işiyle ilgisi kalmadığı hâlde ad aramasında belirgin biçimde öne çıkabilir. Kişi, aradan geçen zaman içinde bilginin eski kaldığını, eksik olduğunu veya güncel durumunu yansıtmadığını açıklayabilir. Buna karşılık içerik, kamu görevi, kamusal kaynakların kullanımı ya da hâlen süren önemli bir konu hakkında güvenilir ve güncel bilgi sunuyorsa, erişimin korunması yönünde gerekçeler bulunabilir. Bu nedenle başvuruda yalnızca “bu sonuçtan rahatsızım” demek yerine, bilginin neden güncelliğini yitirdiğini veya neden özel hayat üzerinde ölçüsüz etki yarattığını somutlaştırmak faydalıdır. Sık yapılan hata, içeriğin eski olduğunu söyleyip neden artık güncel olmadığını açıklamamaktır.
Değerlendirmede kişinin kim olduğu da bağlamın bir parçası olabilir. Kamusal görev üstlenen kişiyle, özel yaşamı içinde kalan ve kamuya mal olmayan bir kişinin durumu aynı şekilde ele alınmayabilir. Ancak kişinin tanınmış olması, özel hayatına ilişkin her bilginin sınırsız şekilde erişilebilir kalacağı anlamına gelmez. Benzer biçimde, bilginin geçmişte doğru olması da sonsuza kadar aynı bağlamda ve aynı görünürlükte sunulmasını zorunlu kılmaz. İçeriğin doğruluğu, tarihi, güncel olup olmadığı ve başvurunun hedeflediği arama sorgusu birlikte açıklanmalıdır. Örneğin bir işletme sahibi, geçmişteki bir duyurunun artık yürürlükte olmadığını ileri sürüyorsa, eski duyurunun hangi nedenle güncel durumu yansıtmadığını ve arama sonuçlarının nasıl yanıltıcı olabildiğini belirtmelidir.
Başvuruyu hazırlarken şu sorulara yazılı yanıt vermek değerlendirmeyi somutlaştırır: İçerik ne zaman yayımlandı ve bugün hâlâ doğru mu? Bilgi hangi kişisel etkiyi doğuruyor? İçeriğin güncel bir kamu tartışmasına katkısı var mı? İstenen işlem yalnızca belirli bir arama sorgusuyla görünürlüğün azaltılması mı, yoksa sayfanın da düzeltilmesi mi? Pratik adım olarak her bağlantının yanına güncellik ve mahremiyet gerekçesini ayrı not edin; genel ifadeleri bu açıklamalarla destekleyin. Bu yanıtlar, kamu yararı ile mahremiyet arasındaki dengeyi muhatabın incelemesine yardımcı olur. Kişi, olayın hukuki sonuçlarını değerlendirmek için avukatına veya hukukçusuna danışabilir.
Başvuru için hangi bağlantılar toplanır?
İyi hazırlanmış bir başvurunun temelinde, sorunlu arama sonucunu ve kaynak içeriği tereddütsüz biçimde belirlemek vardır. Önce arama motorunda kullanılan sorguyu kaydedin. Kişinin tam adı, farklı yazımları veya adıyla birlikte kullanılan başka bir ifade farklı sonuçlar gösterebilir. Ardından sorunlu sonucun bağlantısını ve kaynak sayfanın doğrudan adresini ayrı ayrı alın. Arama sonucu bağlantısı ile içerik sayfasının bağlantısı aynı olmayabilir; ikisini de kaydetmek, başvurunun neyi hedeflediğini anlatmayı kolaylaştırır. Örneğin bir şirket yöneticisinin adıyla yapılan aramada eski bir duyuru çıkıyorsa, sorguyu ve doğrudan duyuru sayfasını ayrı kaydetmek talebin kapsamını netleştirir.
Sonucun hangi arama koşullarında göründüğünü gösteren ekran görüntüsü de yararlı olabilir. Görüntüde sorgunun ve bağlantının seçilebilir ya da okunabilir biçimde yer almasına dikkat edin. Sayfanın başlığını, görünen kısa açıklamayı ve erişim tarihini kendi notlarınızda belirtin. Ekran görüntüsünü değiştirmeden saklamak ve mümkünse sayfanın içeriğini ayrıca kaydetmek, daha sonra içerik güncellenirse başvuru anındaki durumu açıklamanıza yardımcı olur. Bu kayıtlar, talebin kabul edilmesini garanti etmez; yalnızca sorunun anlaşılmasını kolaylaştırır. Sık yapılan hata, yalnızca ekran görüntüsü gönderip hangi arama ifadesinin kullanıldığını yazmamaktır.
Bir sonraki adım, talebin gerekçesini bağlantıyla eşleştirmektir. Her sorunlu bağlantının yanında neyin yanlış veya sakıncalı olduğunu kısa biçimde açıklayın: içerik güncel değil mi, kişiyle ilgili bilgi yanlış mı, sayfada bağlam eksik mi, yoksa özel yaşamla ilgili gereksiz bir ayrıntı mı yer alıyor? Mümkünse güncel bilgiyi doğrulayan belge veya bağlantıları ekleyin. Ancak ihtiyaç duyulmayan hassas belgeleri göndermeyin; başvurunun değerlendirilmesi için gerekli olanla yetinmek, kişisel verilerin gereksiz paylaşımını önler. Örneğin bir işletme, eski çalışan listesinin yayımlandığı sayfaya itiraz ediyorsa, hangi kaydın sorunlu olduğunu belirtmeli; ilgisiz çalışan bilgilerini de ekleyerek kapsamı genişletmemelidir.
Kimlik doğrulama istenirse, muhatabın gerçekten ilgili kuruluş olduğundan emin olun ve yalnızca başvuruyu değerlendirmek için gerekli bilgileri paylaşın. Başvuru metninde adınızı, iletişim yönteminizi, talep ettiğiniz işlemi ve her bağlantıya ilişkin açıklamanızı düzenli biçimde sıralayın. Gönderim kaydını, başvuru numarasını veya teslim kanıtını saklayın. Pratik adım olarak başvurudan önce “sorgu, bağlantı, kaynak sayfa, gerekçe, istenen işlem” başlıklarıyla bir kontrol notu hazırlayın. Başvuru sırasında kullanılabilecek belgeleri düzenlemek için ilgili şablonlara ve araçlara göz atabilirsiniz. İhtilafın ne zaman ve hangi bağlantı için başladığını gösterebilmek, sonraki yazışmalarda aynı konuyu yeniden açıklama ihtiyacını azaltır.
Talep reddedilirse ne yapılır?
Talebin reddedilmesi, başvurunun neden kabul edilmediğini anlamaya ve sonraki adımı seçmeye engel değildir. Önce yanıtın hangi talebe verildiğini belirleyin: arama motoruna yapılan bağlantı kaldırma isteği mi, içeriği yayımlayan kuruluşa yapılan düzeltme veya silme başvurusu mu? Ret gerekçesinde hangi hususların öne çıkarıldığını, hangi bağlantıların değerlendirildiğini ve talebin kapsamının nasıl anlaşıldığını kontrol edin. Yanıt genel ya da eksik görünüyorsa, hangi noktaların açıklanmasını istediğinizi belirten yeni bir yazışma yapılabilir. Sık yapılan hata, ret yanıtını okumadan aynı başvuruyu değişiklik yapmadan tekrar göndermektir.
Başvurunun yanlış muhataba gönderilmiş olması da ret veya yanıtsızlık nedeni olabilir. Arama motoru kaynak sayfayı değiştiremeyebilir; yayıncı da arama sonuçlarının sıralamasını yönetmeyebilir. Bu durumda talebi doğru kuruma yöneltmek, önceki başvuruya ek olarak düşünülebilir. Kaynak içerik yanlışsa yayıncıdan düzeltme istemek; arama sorgusundaki görünürlük ayrıca sorun oluşturuyorsa arama motoruna ayrı başvuru yapmak gerekir. Her başvuruda önceki yazışmalara atıf yaparak aynı bağlantıyı ve aynı gerekçeyi tutarlı biçimde belirtin. Örneğin bir haber sayfasının güncellenmesi talebi reddedilmişse, arama motoruna yapılan ayrı başvurunun da bu retle otomatik olarak sonuçlandığını varsaymayın.
Veri sorumlusu başvurusuna verilen yanıtın yeterli olmadığı veya başvuruya yanıt verilmediği düşünülüyorsa, yasal başvuru ve şikâyet yollarının koşulları ayrıca incelenebilir. 6698 sayılı Kanun’un m.14 hükmü Kurula şikâyeti, m.15 ise şikâyet üzerine veya resen incelemeyi konu alır. Bu yolları değerlendirmeden önce başvurunun doğru veri sorumlusuna iletilip iletilmediğini, talebin ne zaman yapıldığını ve verilen yanıtın içeriğini kontrol etmek gerekir. Bu başlıkların olaya nasıl uygulanacağı kişisel koşullara bağlı olabilir. Başvuru ve şikâyet koşullarını kişiye özel olarak yorumlamak için avukatınıza veya hukukçunuza danışın.
Reddedilen başvurudan sonra ilk metni aynen tekrar göndermek yerine, eksik kalan noktaları tamamlamak daha işlevlidir. Örneğin, bağlantının hangi arama ifadesiyle göründüğünü eklemek, eski bilginin güncel olmadığını gösteren açıklamayı güçlendirmek veya arama sonucu ile kaynak sayfa talebini ayırmak gerekebilir. Yanıtları ve gönderim kayıtlarını tek yerde saklayın; her muhataba hangi tarihte, hangi bağlantı için ne istediğinizi not edin. İşletme örneğinde, mağazanın müşterisine ait eski bir duyuruya ilişkin itirazı varsa, işletme önce kendi sayfası üzerinde yapabileceği işlemi belirlemeli; arama motorunun alanındaki talebi ayrı tutmalıdır. Pratik adım olarak ret gerekçesini talep metninizle karşılaştırıp eksik bilgileri tamamlayın. Başvurunun değerlendirilmesini takip etmek için ücretsiz KVKK ceza riski hesaplayıcıyı kullanmak yerine başvurunun kendi kayıtlarını esas alın; bu araç başvurunun sonucunu belirleyen bir merci değildir.
Silme hakkıyla ilişkisi nedir?
Unutulma hakkı ile kişisel verilerin silinmesini isteme hakkı birbiriyle ilişkili olsa da aynı işlem değildir. Silme talebi, veriyi işleyen veri sorumlusunun elindeki veya yönettiği veriye yönelir. Arama sonucu talebi ise belirli bir bağlantının belirli sorgularda gösterilmesine ilişkindir. Bu ayrım, kişi kendi verilerinin bir şirketin kayıtlarında tutulmasına itiraz ederken de önemlidir: şirketin veri tabanındaki kayıtları incelemesi, arama motorundaki bağlantıyı yönetebildiği anlamına gelmez. Aynı şekilde arama motorunun verdiği yanıt da yayıncının elindeki kayıtların nasıl işleneceğini tek başına belirlemez.
6698 sayılı Kanun’un m.7 hükmü kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesini düzenler. Bu hükmün gündeme gelip gelmeyeceği, verinin hangi amaçla ve hangi şartlarda işlendiği gibi unsurlara bağlıdır. 6698 sayılı Kanun’un m.5 hükmü kişisel verilerin işlenme şartlarını konu alır; m.4 ise işleme faaliyetinde uygulanacak genel ilkeleri düzenler. Dolayısıyla bir veri sorumlusu, “kişi arama sonucundan rahatsız” gerekçesiyle bütün kayıtları gelişigüzel silemez; talep edilen veriyi, işleme amacını ve ilgili şartları kendi sorumluluk alanında değerlendirmelidir. Sık yapılan hata, arama sonucunun kaldırılmasını bütün kurumsal kayıtların silinmesiyle aynı şey sanmaktır.
Arama motoruna bağlantının kaldırılması talebi kabul edilirse, kaynak sayfa yayında kalabilir. Kaynak sayfa kaldırılırsa da arama sonucunun güncellenmesi zaman alabilir veya başka bir biçimde görünürlük sürebilir. Bu nedenle kişi, hangi sonucun kendisi için önemli olduğunu açıkça seçmelidir: sayfadaki bilginin düzeltilmesi, sayfanın kaldırılması, arama sonucunun belirli sorgularda görünmemesi ya da kendi kayıtlarındaki verinin silinmesi. Birden fazla sonuç isteniyorsa, her muhataba yetkisi dâhilindeki talep ayrı ayrı iletilmelidir. Örneğin bir işletmenin müşteri kayıtlarıyla eski bir tanıtım sayfasında yer alan bilgi aynı sistemde bulunmayabilir; ikisi için aynı işlem beklenmemelidir.
İşletmelerin gelen taleplerde yaptığı yaygın hata, arama sonucunun kaldırılmasını veri tabanı silme isteği gibi ele almak veya tersine, veri tabanındaki silme talebini yalnızca arama motoruna yönlendirmektir. Daha iyi bir iş akışı için başvuruyu kaydedin, hangi sistem ve sayfaların ilgili olduğunu belirleyin, talebin kapsamını netleştirmek gerekiyorsa başvuru sahibinden açıklama isteyin ve verinin işlenme koşullarını inceleyin. Talep, başka bir yayıncıya ya da arama motoruna ait işlem içeriyorsa bunu veri sorumlusunun kendi yetki alanından ayırın. Pratik adım olarak talebi “kurum kayıtları”, “kurumun internet sayfası” ve “dış arama sonucu” başlıklarıyla inceleyin. Başvuruya yanıt hazırlarken 2026 KVKK uyum kontrol listesinden süreç takibi için yararlanabilirsiniz.
Arama motoruna başvurmadan önce neyi netleştirmelisiniz?
Başvurunun etkili olabilmesi için ilk olarak hedefinizi belirleyin. Arama sonucunda görünen bağlantı mı sorun yaratıyor, yoksa kaynak sayfadaki bilginin kendisi mi? Bazı durumlarda asıl sorun, sayfanın güncel olmayan bir başlıkla sunulmasıdır; bazı durumlarda ise sayfanın içeriği yanlıştır veya gereğinden fazla kişisel bilgi içerir. Sorunu doğru tanımlamak, başvurunun yanlış kuruma yönelmesini önler. Talep yalnızca “adım aratılınca çıkmasın” biçiminde kurulursa, hangi bağlantının ve hangi sorgunun kastedildiği anlaşılmayabilir. Örneğin küçük bir danışmanlık işletmesinin eski çalışan bilgilerini içeren duyurusu varsa, başvuru sahibi arama sonucunu mu yoksa doğrudan duyuruyu mu değiştirmek istediğini ayırmalıdır.
İkinci olarak, başvurunun dayanağını somutlaştırın. İçeriğin ne zaman yayımlandığını, bugün hangi nedenle eksik ya da güncel olmadığını ve bağlantının kişisel yaşamınıza etkisini anlatın. İddianızı destekleyen güncel bilgi varsa, ilgili belge veya açıklamayı ekleyin. Bir haber içeriğine itiraz ediyorsanız haberin tarihini ve düzeltme gerektiren bölümü açıkça gösterin. Bir kurum sayfasındaki kişisel bilgi için başvuruyorsanız, hangi verinin hangi bölümde yer aldığını belirtin. Bu açıklamalar, başvuruyu alan kişinin talebin kapsamını anlamasına yardımcı olur; ancak belirli bir sonucun kesin alınacağını göstermez. Sık yapılan hata, çok sayıda belge ekleyip hangi belgenin hangi iddiayı desteklediğini açıklamamaktır.
Üçüncü olarak, paylaşacağınız bilgileri sınırlayın. Talebin değerlendirilmesi için kimliğin doğrulanması gerekebilir; yine de gereğinden fazla kişisel veri, kimlik belgesi veya özel nitelikli bilgi paylaşmak doğru bir başlangıç değildir. Muhatabın resmî başvuru kanalını doğrulayın, istenen bilgiyle talep arasındaki ilişkiyi sorgulayın ve gönderdiğiniz belgelerin kopyasını güvenli biçimde saklayın. Kişisel verilerin korunması, yalnızca karşı taraftan istenen bir şey değil, başvuru sahibinin kendi belgelerini hazırlarken de gözetmesi gereken bir ilkedir. Örneğin işletme sahibi, eski bir sayfanın kaldırılması için talep oluştururken konu dışı müşteri kayıtlarını göndermek yerine yalnızca gerekli açıklama ve belgelerle yetinmelidir.
Son olarak, her adımı izlenebilir kılın. Hangi gün hangi kuruma başvurduğunuzu, hangi bağlantıyı eklediğinizi ve ne talep ettiğinizi not edin. Yanıt geldiğinde talebin tamamına mı yoksa bir kısmına mı cevap verildiğini kontrol edin. Bir muhatabın verdiği yanıtı diğer kuruma yapılmış başvurunun sonucu gibi yorumlamayın; arama motoru ile yayıncının karar alanları farklıdır. Pratik adım olarak gönderilen metinlerin ve yanıtların bir kopyasını aynı dosyada tutun; böylece sonraki yazışmalarda önceki talebi tutarlı biçimde açıklayabilirsiniz. Bu kayıt düzeni, yanıt yetersiz kalırsa tekrar başvuru veya başka bir yol değerlendirilirken olayın sırasını açıklamayı kolaylaştırır.
Örnek hesap: uygulama seçiminin değerlendirilmesi
Bir kişi, geçmişte yayımlanan bir haberin adını arattığında görünmeye devam ettiğini ve haberin bugünkü durumunu yansıtmadığını düşünüyor. Önce haber sayfasındaki bilginin değiştirilmesini veya kaldırılmasını mı, yoksa arama motorunda belirli bir sorguyla çıkan bağlantının kaldırılmasını mı istediğini belirliyor. Her iki sonuç da isteniyorsa yayıncıya ve arama motoruna ayrı başvurular hazırlıyor; bağlantıları, arama sorgusunu ve gerekçesini kayda geçiriyor. Bu senaryoda uygun işlem, istenen sonuca ve başvurunun muhatabına göre değerlendirilir. Her olayın kendine özgü olduğu unutulmamalı; örnek, kesin sonuç vaadi değildir.
Örneği bir işletme durumuna uyarlayalım: küçük bir işletmenin internet sayfasında geçmişte yayımlanmış bir duyuru, eski bir çalışanla ilgili bilgi içeriyor ve çalışan kendi adıyla arama yaptığında bu sayfayı görüyor. Çalışan, önce duyurudaki bilginin hâlen doğru olup olmadığını ve sayfanın işletme tarafından yönetilip yönetilmediğini belirleyebilir. Bilgi artık doğru değilse işletmeye kaynak sayfanın düzeltilmesi veya kaldırılması için başvurabilir; arama sonucu ayrıca sorun yaratıyorsa arama motoruna ayrı bir talep iletebilir. İşletme ise gelen talebi yalnızca arama motoruna yönlendirip kapatmamalı; kendi sayfasında yapabileceği işlemi de incelemelidir.
Sık yapılan hata, “arama sonucum çıksın istemiyorum” ifadesinden hareketle doğrudan tüm kayıtların silinmesidir. Oysa talebin arama görünürlüğüne mi, sayfa içeriğine mi, yoksa işletmenin tuttuğu kayda mı ilişkin olduğu önce açıklığa kavuşturulmalıdır. Örneğin çalışan işletmenin iç kayıtlarında bulunan bir bilginin de silinmesini istiyorsa, bu talep ayrıca değerlendirilir; arama motoruna başvurmuş olması işletmenin kayıtları hakkında otomatik bir sonuç doğurmaz. Aynı şekilde işletmenin internet sayfasını değiştirmesi de arama motorundaki görünürlüğün hemen değişeceğini garanti etmez.
Pratik adım olarak her işlem için ayrı bir satırda muhatabı, ilgili bağlantıyı, talep edilen sonucu ve gerekçeyi kaydedin. Kişi başvuruların gönderim kanıtlarını saklayabilir; işletme de gelen talebi, yapılan incelemeyi ve verilen yanıtı izlenebilir biçimde tutabilir. Sonuç değerlendirilirken içeriğin güncelliği, doğruluğu, kişinin mahremiyetine etkisi ve bilgiye erişimdeki menfaat birlikte ele alınabilir. Bu nedenle örnek, herkes için aynı yanıtı göstermez; yalnızca farklı taleplerin ve muhatapların nasıl ayrılabileceğini açıklar.
Senaryo: Eski bir haber kişinin ad aramasında çıkar; kişi kaynak yayını ve arama sonucunu ayrı değerlendirir.
Uygulanabilir kalemler ve kanundaki bantlar:
Kalemlerin alt sınırları toplandığında 0 TL, üst sınırları toplandığında 0 TL eder. Bu bir tahmin değil, Kanun'daki bandın toplamıdır: Kurul her kalemi ayrı değerlendirir, kusurun ağırlığına ve veri sorumlusunun ekonomik durumuna göre band içinde takdir kullanır. Kendi durumunuz için ceza riski hesaplayıcısı hangi kalemin size uygulanabileceğini gösterir.
Kanundaki bantlar
| Ceza kalemi | Dayanak | 2026 alt sınır | 2026 üst sınır |
|---|
Tutarlar 6698 sayılı Kanun m. 18'deki kabahat kalemlerinin 2026 yılı için yeniden değerleme oranıyla (%25,49; 585 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği, Resmî Gazete 27.11.2025, sayı 33090) güncellenmiş hâlidir. Kaynak: /blog/kvkk-cezalari-ne-kadar/.
Kurul kararlarında unutulma hakkı nedir
Bu bölüm, belirli bir Kurul kararına dayanarak sonuç çıkarmak yerine, unutulma hakkı taleplerinin genel değerlendirme başlıklarını hatırlatır. Her olayın içeriği, başvurunun yöneltildiği kurum ve talep edilen işlem kendi koşulları içinde ele alınmalıdır. Bir başvuru sahibinin yaşadığı durum başka bir olayla benzer görünse de, bağlantının niteliği, bilginin güncelliği ve kişinin koşulları farklı olabilir. Bu yüzden tek bir örnekten herkes için geçerli ve kesin bir sonuç çıkarmak doğru değildir.
Örneğin küçük bir işletme, eski bir duyuruda yer alan kişi bilgisinin arama sonuçlarında görünmesi üzerine nasıl hareket edeceğini araştırabilir. İşletme, önce duyurunun kaynağını ve sayfanın kendi yönetiminde olup olmadığını belirleyebilir; ardından talebin sayfanın içeriğine mi yoksa arama motorunda görünmesine mi ilişkin olduğunu ayırabilir. Sık yapılan hata, internette bulunan genel bir değerlendirmeyi kendi olayı için otomatik yanıt saymaktır. Bir kararın veya değerlendirme başlığının benzer olması, her başvurunun aynı biçimde sonuçlanacağı anlamına gelmez.
Başvuru gerekçesi hazırlanırken bağlantı, arama sorgusu, bilginin doğruluğu ve güncelliği birlikte ele alınabilir. İçeriği yayımlayan kuruluşa iletilen talep ile arama motoruna yöneltilen talep farklı işlemleri hedeflediğinden, yanıtlar da ayrı değerlendirilmelidir. İşletme örneğinde, sayfadaki yanlış bilginin düzeltilmesi için yayıncıyla görüşülürken, ad aramasında görünürlüğün sınırlandırılması için arama motorunun başvuru yolu ayrıca incelenebilir. Pratik adım olarak benzer bir karar veya değerlendirmeyi okurken, olayın kendi durumunuzla hangi yönlerden örtüştüğünü ve hangi yönlerden ayrıldığını not edin.
- Arama motorundaki bağlantı talebi ile kaynak sayfanın değiştirilmesi isteğini ayrı ayrı tanımlayın.
- Talep gerekçesini bağlantı, arama sorgusu ve güncellik bilgisiyle ilişkilendirin.
- Bir muhatabın yanıtını diğer muhatabın işlemine verilmiş yanıt gibi değerlendirmeyin.
Sık rastlanan bir başka hata, yalnızca bir kararın sonucuna odaklanıp başvuruda değerlendirilmiş olan olay koşullarını göz ardı etmektir. Karşılaştırma yaparken bilginin ne zaman yayımlandığına, kişinin durumuna, içeriğin bugün taşıdığı anlama ve talebin hangi muhataba yöneltildiğine bakın. Örneğin işletmenin kendi sayfasındaki duyuru, başka bir kuruluşun yayımladığı haberle aynı biçimde ele alınmayabilir; içeriği yöneten taraf ve istenen işlem farklıdır. Pratik adım olarak benzerlikleri ve farklılıkları ayrı ayrı yazın; karar içeriğini olayınıza doğrudan uygulanacak bir talimat gibi kullanmayın. Olayınızın hukuki değerlendirmesi için avukatınıza veya hukukçunuza danışabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Unutulma hakkı bütün internet içeriğinin silinmesini sağlar mı?
Hayır. Arama sonucunun kaldırılması, kaynak sayfanın internetten silindiği anlamına gelmez; sayfa doğrudan adresinden veya başka kanallardan erişilebilir kalabilir. İçeriğin kendisinin kaldırılması için onu yayımlayan kuruluşa ayrıca başvurmak gerekebilir. Hangi işlemin istendiğini başvuruda açıkça belirtmek, talebin doğru muhataba ulaşmasına yardımcı olur.
Arama sonucu için kime başvurmalıyım?
Belirli bir bağlantının arama sorgusunda görünmesi sorun oluşturuyorsa ilgili arama motorunun başvuru kanalına talep iletebilirsiniz. Kaynak içerik de yanlış, eski veya gereksiz kişisel bilgi içeriyorsa, içeriği yayımlayan kuruluşla ayrı bir başvuru yapmayı değerlendirin. İki başvuruda da bağlantıyı ve istediğiniz sonucu birbirinden ayırarak açıklayın. Bir kuruma iletilen talebin diğer kuruluş tarafından da işleme alınacağını varsaymayın.
Başvuruda hangi bilgileri vermeliyim?
Sorunlu arama sorgusunu, arama sonucu bağlantısını ve kaynak sayfanın adresini belirtin. Talebinizin gerekçesini açıklayın ve iddianızı destekleyen gerekli bilgileri ekleyin; ihtiyaç duyulmayan hassas belgeleri paylaşmayın. Gönderdiğiniz başvurunun ve teslim kaydının bir kopyasını saklayın. Böylece sonraki yazışmalarda hangi bağlantı ve gerekçeyle başvurduğunuzu açıklayabilirsiniz.
Arama sonucu kaldırılırsa kaynak sayfa da silinir mi?
Hayır. Arama motorunun bağlantıyı sonuçlardan kaldırması, kaynak sayfada değişiklik yapıldığı anlamına gelmez. Sayfanın düzeltilmesi veya kaldırılması için yayıncıya yöneltilmiş ayrı bir talep gerekir. Yayıncının sayfada yaptığı değişiklik de arama sonuçlarının hemen aynı şekilde değişeceğini garanti etmez.
Talebim reddedilirse ne yapabilirim?
Yanıtta hangi talebin ve hangi bağlantının değerlendirildiğini, ret gerekçesinin ne olduğunu kontrol edin. Başvuruyu yanlış muhataba yönelttiyseniz doğru kuruma ayrı başvuru yapmayı; veri sorumlusuna yapılan başvurunun yanıtı yetersizse ilgili başvuru ve şikâyet yollarını incelemeyi değerlendirin. Yeni başvuruda eksik kalan bağlantı, sorgu veya gerekçe bilgilerini tamamlayabilirsiniz. Kişiye özel hukuki değerlendirme için avukatınıza veya hukukçunuza danışın.
