Randevu almak için pazarlama rızası şart koşulan sağlık sitesi: 2023/692 kararı

Karar 2023/692 · 2 Mayıs 2023 · KOBİ özeti: Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02

Kısa cevap: Kurul, randevu alabilmek için pazarlama duyurusu rızasının zorunlu tutulmasını özgür iradeyi ortadan kaldıran ve dürüstlük kuralına aykırı bir uygulama saydı. Sağlık kuruluşuna 300.000 TL idari para cezası verildi; 'okudum, onay veriyorum' kalıbının 'okudum' ile sınırlandırılması ve açık rıza metinlerinin ayrı düzenlenmesi istendi.

Uyarı: Bu sayfa, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun kamuya açık karar özetinin işletme diliyle yeniden anlatımıdır; hukuki görüş veya danışmanlık değildir. Kararın resmî metni için kvkk.gov.tr kaynağına gidin; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Olay

Bir hasta, sağlık kuruluşunun web sitesinden randevu almak istediğinde 'kampanya ve duyurulardan haberdar olmak istiyorum' kutusunu işaretlemeden 'ileri' düğmesinin çalışmadığını fark etti ve Kurul'a başvurdu.

Kuruluş, şikâyetten sonra formu düzelttiğini ve kutunun artık isteğe bağlı olduğunu bildirdi. Kurul, düzeltmeyi olumlu karşılamakla birlikte ihlalin gerçekleşmiş olduğunu değerlendirdi.

Kurul ne dedi?

Kurul, açık rızanın üç unsurundan 'özgür irade'nin bu olayda bulunmadığını tespit etti: kişi sağlık hizmetine erişebilmek için pazarlama rızası vermeye mecbur bırakılmıştı. Randevu verisi zaten sözleşmenin kurulması veya sağlık hizmeti şartına dayanarak işlenebilir; bu durumda ayrıca açık rıza istemek, hele bunu şart koşmak, kişiyi yanıltır ve dürüstlük kuralına aykırıdır.

Kurul ayrıca formdaki 'aydınlatma metnini okudum, onay veriyorum' kalıbını eleştirdi. Aydınlatma tek taraflı bir bilgilendirmedir, onaya bağlı değildir; 'onay veriyorum' ifadesi aydınlatmayla rızayı birbirine karıştırır. Kutu yalnız 'okudum' bilgisini taşımalı, pazarlama rızası ise ayrı bir metin ve ayrı bir kutuyla, işaretlenmese de hizmetin devam edeceği biçimde alınmalıdır.

Sonuç: 300.000 TL idari para cezası; formun ve metinlerin bu doğrultuda düzenlenerek Kurul'a bilgi verilmesi.

Dayanak

• KVKK m. 3/1-a — Açık rıza özgür iradeyle açıklanmalıdır; hizmete erişim rızaya bağlanamaz.
• KVKK m. 4/2-a — Dürüstlük kuralına uygun işleme.
• KVKK m. 5/2-c — Sözleşmenin kurulması veya ifası için gerekli veriler açık rıza gerektirmez.
• Aydınlatma Tebliği m. 5/1-f — Aydınlatma ile açık rıza alma işlemi ayrı yürütülmelidir.

KOBİ için üç ders

1. Hizmeti rızaya bağlamayın

   Randevu, sipariş, üyelik gibi asıl işlem tamamlanabilmeli; pazarlama kutusu boş kalsa da 'ileri' çalışmalı. Formunuzu bu gözle bir kez test edin.

2. 'Okudum' başka, 'onaylıyorum' başka

   Aydınlatma için tek kutu: 'Aydınlatma metnini okudum.' Açık rıza için ayrı kutu ve ayrı metin. İkisini aynı cümleye sıkıştırmayın.

3. Düzeltmek iyi, ama kayıt tutun

   Kuruluş formu düzeltmişti; ceza yine kesildi. Form değişikliklerinizi tarihiyle kayıt altına alın; bir başvuruda 'ne zaman düzelttiğinizi' kanıtlamanız gerekebilir.

Bu kararla ilgili belge ve araçlar

• Sağlık kuruluşları için veri envanteri — randevu, hasta kaydı, e-Nabız aktarımı
• Açık rıza metni nasıl yazılır
• KVKK onayı nedir, ne değildir
• Aydınlatma metni nasıl hazırlanır