Üyelik formunda kan grubu: spor salonu kararı (2022/1357)

Karar 2022/1357 · 23 Aralık 2022 · KOBİ özeti: Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02

Kısa cevap: Kurul, kan grubunun özel nitelikli sağlık verisi olduğunu ve sır saklama yükümlüsü olmayan bir spor salonu tarafından yalnızca açık rızayla işlenebileceğini; sözleşmedeki SMS pazarlama kutucuğunun tüm veri işlemeleri için rıza sayılamayacağını ve aydınlatmanın sözleşmeden ayrı sunulması gerektiğini belirtti. Üyenin m. 11 başvurusu da cevapsız kalmıştı. 100.000 TL idari para cezası ve metinlerin ayrıştırılması talimatı.

Uyarı: Bu sayfa, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun kamuya açık karar özetinin işletme diliyle yeniden anlatımıdır; hukuki görüş veya danışmanlık değildir. Kararın resmî metni için kvkk.gov.tr kaynağına gidin; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Olay

Bir üye, salonun üyelik sözleşmesinin ilk sayfasında kan grubunun istendiğini; yağ, kilo ve performans ölçümleri, hastane ziyaret sayısı ve sigara kullanımı gibi sağlık bilgilerinin alındığını; salona parmak iziyle giriş yapıldığını ve kamera kayıtlarının bulunduğunu belirterek şikâyette bulundu. SMS pazarlama onayı sözleşmede tek seçenek olarak yer alıyor, bilgi kartlarına yetkisiz erişilebiliyordu; üyenin e-postayla yaptığı başvuru cevaplanmamıştı.

Salon savunmasında verilerin yalnızca üyelik sözleşmesinde yer aldığını, kan grubunun fiilen alınmadığını, boy-kilo verilerinin sadece talep hâlinde işlendiğini ileri sürdü.

Kurul ne dedi?

Kurul, kan grubunun m. 6 kapsamında özel nitelikli sağlık verisi olduğunu vurguladı. Sağlık verisi, açık rıza dışında yalnızca sır saklama yükümlülüğü altındaki kişi ve kurumlarca, Kanun'da sayılan amaçlarla işlenebilir; spor salonu bu kapsama girmez. Sözleşmede yer alan kan grubu alanı için usulüne uygun bir açık rıza yoktu.

Sözleşmedeki SMS pazarlama onay kutusu, tüm veri işlemelere verilmiş bir rıza olarak yorumlanamazdı; rıza belirli bir konuya ilişkin olmalıdır. Aydınlatma metninin sözleşme içine gömülmesi de m. 10'a ve Aydınlatma Tebliği'ne uygun bulunmadı: aydınlatma ayrı sunulmalıdır. Üyenin m. 11 kapsamındaki başvurusunun cevapsız bırakılması ayrı bir eksiklik olarak kaydedildi. Bilgi kartlarına erişim iddiası ise somut kanıtla desteklenmediği için ihlal olarak tespit edilmedi.

Ceza belirlenirken çok sayıda üyenin verisinin işlenmesi, özel nitelikli veri bulunması ve veri sorumlusunun turizm, otel ve inşaat alanlarındaki ekonomik gücü dikkate alındı: 18/1-b uyarınca 100.000 TL. Ayrıca aydınlatma ve rıza metinlerinin sözleşmeden ayrılması, her faaliyet için onay/ret seçeneği sunulması ve başvuruların bundan sonra usulüne uygun cevaplanması talimatı verildi.

Dayanak

• KVKK m. 6/2 ve 6/3 — Sağlık verisi yalnızca açık rızayla ya da sır saklama yükümlüsü kişilerce sayılan amaçlarla işlenir.
• KVKK m. 3 ve m. 5/1 — Rızanın belirli bir konuya ilişkin olması — SMS kutusu genel rıza değildir.
• KVKK m. 10 ve Aydınlatma Tebliği — Aydınlatmanın sözleşmeden ayrı ve anlaşılır sunulması.
• KVKK m. 11 ve m. 13 — İlgili kişi başvurusunun süresinde cevaplanması.
• KVKK m. 12/1 ve m. 18/1-b — İdari para cezasının dayanağı.

KOBİ için üç ders

1. Formdan ihtiyaç duymadığınız her alanı silin

   Kan grubu, kronik hastalık, sigara… 'ne olur ne olmaz' diye istenen her sağlık alanı özel nitelikli veri işlemesidir. Acil durum için isteniyorsa bunu ayrı, açık rızaya dayalı ve isteğe bağlı bir alan yapın.

2. Üç ayrı kâğıt: sözleşme, aydınlatma, açık rıza

   Aydınlatma metni sözleşmenin içinde olmaz; açık rıza metni de aydınlatmadan ayrıdır ve her amaç için ayrı kutu içerir. Personel için de aynı ayrım geçerlidir; şablonlar için personel açık rıza metni sayfamıza bakın.

3. Parmak izi girişine alternatif sunun

   Biyometrik giriş özel nitelikli veri işlemesidir ve açık rıza ister; rıza vermeyen üye için kart veya QR gibi alternatif bulunmalı. Ayrıntı için parmak izi kararı yazımız.

4. Başvuru kutusunu boş bırakmayın

   Üyenin e-postası cevapsız kaldı ve bu, ceza gerekçesine girdi. KVKK başvuruları için tek bir adres, sorumlu ve 30 günlük takip listesi tutun.

Bu kararla ilgili belge ve araçlar

• Spor salonları için KVKK süreçleri — üyelik formu, biyometrik giriş, kamera
• Parmak iziyle giriş ve Kurul'un biyometrik veri kararı
• Personel açık rıza metni şablonu
• Açık rıza metni nasıl yazılır

Sık sorulan sorular