Okulun kurucu odasında ses kaydı: eğitim kurumu kamera kararı (2023/1461)

Karar 2023/1461 · 24 Ağustos 2023 · KOBİ özeti: Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02

Kısa cevap: Kurul, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin yalnızca görüntü kaydına izin verdiğini, ses kaydını meşru kılan bir hüküm bulunmadığını ve güvenlik amacı için görüntünün zaten yeterli olduğunu belirterek ses kaydını m. 5'teki hiçbir işleme şartına dayanmayan bir işleme saydı. Görüntü kaydı hukuka uygun bulundu ama aydınlatma ispatlanamadı. 200.000 TL (ses) + 30.000 TL (aydınlatma) = 230.000 TL ve ses verilerinin imhası.

Uyarı: Bu sayfa, Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun kamuya açık karar özetinin işletme diliyle yeniden anlatımıdır; hukuki görüş veya danışmanlık değildir. Kararın resmî metni için kvkk.gov.tr kaynağına gidin; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Olay

Okul binasını kiraya veren kişilerle kiracı okul arasında kira ödemesi konusunda uyuşmazlık çıktı. Okulun kurucu odasındaki kamera, kira ödemesinin yapıldığı anı görüntü ve ses olarak kaydetmişti; okul bu kaydı uyuşmazlıkta delil olarak kullanacağını belirtti.

Kiraya verenler Kurul'a başvurdu. Okul savunmasında kameraların Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 11. maddesi gereği kurulduğunu, görüntü ve sesin güvenlik amacıyla kaydedildiğini ve şikâyetçilere ait başka veri bulunmadığını ileri sürdü.

Kurul ne dedi?

Kurul mevzuatı inceledi: yönetmelik yalnızca görüntü kaydına yöneliktir, ses kaydını meşru kılan bir hüküm içermez. Ses kaydı bu yüzden m. 5'teki işleme şartlarından hiçbirine dayanmıyordu. Meşru menfaat de kabul edilmedi; güvenlik amacı için görüntü kaydı zaten yeterliyken ilaveten ses almak ölçülülük ilkesini aşıyor ve özel hayatın gizliliğine ağır müdahale oluşturuyordu. Kaydın kira uyuşmazlığında delil olarak kullanılmak istenmesi de ses kaydını meşrulaştırmadı.

Görüntü kaydı ise m. 5/2-ç (hukuki yükümlülük) ve 5/2-f (meşru menfaat) kapsamında hukuka uygun bulundu. Ancak Kurul, aydınlatma yükümlülüğünün işleme şartından bağımsız olduğunu hatırlattı; okul, kamera için aydınlatma yaptığını ispatlayamadı.

Sonuç: ses kaydı nedeniyle 12/1'e aykırılıktan 18/1-b uyarınca 200.000 TL, aydınlatma eksikliğinden 18/1-a uyarınca 30.000 TL idari para cezası. Ses verilerinin imha edilip sonucun Kurul'a bildirilmesi ve ilgili kişilerin başvurularının m. 13 ile Tebliğ'e uygun, gerekçeli ve süresinde cevaplanması talimatı.

Dayanak

• KVKK m. 5/2-ç ve 5/2-f — Görüntü kaydı için hukuki yükümlülük ve meşru menfaat; ses için hiçbir şart yok.
• KVKK m. 4/2-ç — Ölçülülük — amaç için görüntü yeterliyken ses alınmaması.
• KVKK m. 10 ve Aydınlatma Tebliği m. 5 — Kamera aydınlatmasının işleme şartından bağımsız yapılması ve ispatı.
• KVKK m. 7 — Hukuka aykırı işlenen ses verilerinin imhası.
• KVKK m. 18/1-a ve 18/1-b — İki ceza kaleminin dayanağı.

KOBİ için üç ders

1. Kameralarda ses kaydını kapatın

   Güvenlik amacı için görüntü yeterli sayılıyor; ses kaydı ayrı ve çok güçlü bir gerekçe ister. Cihaz ayarlarında mikrofonun kapalı olduğunu belgeleyin.

2. Kamera aydınlatmasını ispatlanabilir yapın

   Girişte katmanlı levha (ilk katman: 'kamera ile izlenmektedir' + ayrıntılı metne yönlendirme), ayrıntılı metin web sitesinde ve panoda. Şablon için kamera aydınlatma metni sayfamıza bakın.

3. 'Yönetmelik gereği' savunması sınırlıdır

   Mevzuatın izin verdiği işleme, yalnızca mevzuatın kapsadığı kadardır. Yönetmelik görüntü diyorsa ses o kapsama girmez; her ek veri türü için ayrı dayanak yazın.

4. Delil ihtiyacı işleme şartı değildir

   Bir kaydın ileride işinize yarayacak olması, o kaydı almanın hukuki sebebi olamaz. Uyuşmazlık kaydını yazılı sözleşme ve dekontla yönetin.

Bu kararla ilgili belge ve araçlar

• Eğitim kurumları için KVKK süreçleri — kamera, öğrenci ve veli verisi
• Kamera aydınlatma metni şablonu
• Karar 2024/1361: kamera levhası ve çerez paneli hatası — başka bir eğitim kurumu
• Aydınlatma metni nasıl hazırlanır

Sık sorulan sorular