İlgili kişi nedir? Hakları ve başvuru yolu
KVKK m. 3/1-ç · Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02
Kısa cevap: İlgili kişi, kişisel verisi işlenen gerçek kişidir (KVKK m. 3/1-ç): müşteri, çalışan, aday, ziyaretçi. Kanun'un 11. maddesiyle verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltme, silme, itiraz ve zarar giderim haklarına sahiptir. Veri sorumlusuna başvurusu en geç 30 gün içinde cevaplanır; cevapsız kalırsa Kurul'a şikâyet edebilir.
Uyarı: Bu sayfa bir dokümantasyon aracının açıklayıcı içeriğidir, hukuki görüş değildir. Kanun'un resmî metni için mevzuat.gov.tr; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.
Kanun'daki yeri
Kanun ilgili kişiyi 'kişisel verisi işlenen gerçek kişi' olarak tanımlar. Tüzel kişiler ilgili kişi olamaz; bir şirketin unvanı, vergi numarası ya da adresi kişisel veri değildir. Ancak şirket yetkilisinin adı, telefonu ve e-postası o yetkilinin kişisel verisidir.
11. madde ilgili kişiye sekiz hak tanır: verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse bilgi talep etme, amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme, aktarıldığı üçüncü kişileri bilme, eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme, silinmesini veya yok edilmesini isteme, bu işlemlerin aktarım alıcılarına bildirilmesini isteme, otomatik sistemlerle analiz sonucu aleyhine çıkan sonuca itiraz etme ve zararın giderilmesini talep etme.
13. madde başvuru usulünü düzenler: talep yazılı olarak ya da Kurul'un belirlediği yöntemlerle (KEP, kayıtlı e-posta, sistemdeki e-posta) veri sorumlusuna iletilir; veri sorumlusu en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde ücretsiz sonuçlandırır. 14. maddeye göre başvuru reddedilir, yetersiz bulunur veya süresinde cevaplanmazsa ilgili kişi 30 gün içinde (her hâlde 60 gün içinde) Kurul'a şikâyette bulunabilir.
Sık karıştırılan kavram: Veri sahibi / veri sorumlusu
Günlük dilde 'veri sahibi' denir, Kanun'daki karşılığı 'ilgili kişi'dir. Veri sorumlusuyla karıştırılmaması gerekir: sorumlu veriyi işleyen taraf, ilgili kişi ise verisi işlenen taraftır. Bir çalışan, işvereni karşısında ilgili kişidir; müşteri verisi işlerken ise işveren adına hareket eder.
Uygulamadan örnekler
- Bir müşteri 'bende hangi verilerim var, kime verdiniz' diye yazar → 11. madde başvurusu; 30 gün içinde ücretsiz cevap.
- Eski çalışan görüntülerinin reklamdan kaldırılmasını ister → silme talebi; Kurul 2022/1147 kararında bu talebin karşılanmamasını cezalandırdı.
- Kurumun başvuruya telefonla sözlü cevap vermesi → Kurul 2024/1361'de bunun Tebliğ'e uygun olmadığını hatırlattı.
İlgili belge ve araçlar
- Kurul kararları rehberi: başvuru hakkı etiketi
- KVKK ihlali nedir
- Aydınlatma metninde haklar bölümü
- KVKK sık sorulan sorular
Sık sorulan sorular
İlgili kişi başvurusuna ücret alınabilir mi?
Kural olarak ücretsizdir. Cevap yazılı veya CD gibi bir ortamda verilecekse Tebliğ'deki sınırlı ücret alınabilir; başvuru veri sorumlusunun hatasından kaynaklanıyorsa ücret iade edilir.
30 gün takvim günü mü, iş günü mü?
Takvim günüdür ve başvurunun veri sorumlusuna ulaştığı tarihten başlar. Süreyi kaçırmamak için başvuruları tek kanalda toplayan bir kayıt defteri tutun.
Başvuruya cevap vermezsem ne olur?
İlgili kişi Kurul'a şikâyet edebilir. Kurul incelemesi çoğu zaman yalnız başvuruyla sınırlı kalmaz; aydınlatma, çerez ve güvenlik eksiklikleri de dosyaya girer (Karar 2024/1361 bunun örneğidir).
Sözlükteki diğer ayrıntılı terimler
- Veri sorumlusu nedir? Kim veri sorumlusudur?
- Veri işleyen nedir? Veri sorumlusuyla farkı ve sözleşme
- Açık rıza nedir? Üç unsuru ve geçersiz rıza örnekleri
- Aydınlatma yükümlülüğü nedir? Asgari içerik ve katmanlı aydınlatma
- Özel nitelikli kişisel veri nedir? Liste, işleme şartları ve KOBİ örnekleri
- Anonimleştirme nedir? Silme ve takma adlaştırmadan farkı
- Veri ihlali nedir? 72 saat kuralı ve bildirim adımları
30 terimin tamamı için KVKK sözlüğüne, öğrenme sırası için KVKK rehberine bakın.