Veri işleyen nedir? Veri sorumlusuyla farkı ve sözleşme

KVKK m. 3/1-ğ · Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02

Kısa cevap: Veri işleyen, veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel veri işleyen gerçek veya tüzel kişidir (KVKK m. 3/1-ğ). Amaç ve yöntemi belirlemez, talimatla çalışır. Bordro bürosu, bulut sunucu, e-posta servisi, kargo şirketi ve çağrı merkezi tipik örneklerdir. Veri güvenliği tedbirlerinden veri sorumlusuyla birlikte sorumludur.

Uyarı: Bu sayfa bir dokümantasyon aracının açıklayıcı içeriğidir, hukuki görüş değildir. Kanun'un resmî metni için mevzuat.gov.tr; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Kanun'daki yeri

Kanun'un 3. maddesi veri işleyeni 'veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel verileri işleyen' kişi olarak tanımlar. Belirleyici unsur 'adına' ifadesidir: veri işleyen kendi amacı için değil, sizin amacınız için çalışır.

12. maddenin 2. fıkrası, veri güvenliği tedbirlerinin alınması konusunda veri sorumlusu ile veri işleyeni müştereken sorumlu tutar. 12/4 ise veri işleyenin öğrendiği verileri başkasına açıklamasını ve amaç dışı kullanmasını yasaklar; bu yasak görev sona erse de sürer.

Kanun ayrı bir 'veri işleyen sözleşmesi' zorunluluğu saymaz; ancak Kurul'un Veri Güvenliği Rehberi, veri işleyenle ilişkinin yazılı sözleşmeyle düzenlenmesini ve tedbir yükümlülüklerinin sözleşmeye yazılmasını idari tedbir olarak bekler.

Sık karıştırılan kavram: Veri sorumlusu

Aynı şirket bir süreçte veri işleyen, başka bir süreçte veri sorumlusu olabilir. Ölçüt, 'ne için ve nasıl' sorusuna kimin cevap verdiğidir. Bir reklam ajansı müşterisinin kampanya listesini işlerken veri işleyen; kendi çalışanlarının ve teklif isteyen potansiyel müşterilerinin verisi için veri sorumlusudur.

Uygulamadan örnekler

• Mali müşavir, mükellef şirketin bordrolarını hazırlar → veri işleyen.
• Bir SaaS şirketi, müşterilerinin son kullanıcı verilerini kendi sunucularında barındırır → müşteri veri sorumlusu, SaaS şirketi veri işleyen.
• Kargo şirketi, e-ticaret sitesinin müşteri adreslerine teslimat yapar → teslimat sürecinde veri işleyen; kendi kuryelerinin verisi için veri sorumlusu.

İlgili belge ve araçlar

• Ajans ve danışmanlık için veri envanteri
• Mali müşavirler için veri envanteri
• Yazılım ve SaaS için veri envanteri
• Envanterde aktarım alıcıları nasıl yazılır

Sık sorulan sorular