Veri sorumlusu nedir? Kim veri sorumlusudur?

KVKK m. 3/1-ı · Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02

Kısa cevap: Veri sorumlusu, kişisel verilerin hangi amaçla ve hangi yöntemle işleneceğine karar veren gerçek veya tüzel kişidir (KVKK m. 3/1-ı). Bir şirkette veri sorumlusu şirketin tüzel kişiliğidir; genel müdür, IT sorumlusu ya da avukat değil. Bordro bürosu veya bulut sağlayıcı gibi sizin adınıza iş yapanlar ise veri işleyendir.

Uyarı: Bu sayfa bir dokümantasyon aracının açıklayıcı içeriğidir, hukuki görüş değildir. Kanun'un resmî metni için mevzuat.gov.tr; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Kanun'daki yeri

Kanun'un 3. maddesi veri sorumlusunu 'amaç ve vasıtaları belirleyen, veri kayıt sisteminin kurulması ve yönetilmesinden sorumlu olan' kişi olarak tanımlar. Buradaki anahtar soru şudur: 'Bu veri neden toplanıyor ve nasıl işleniyor?' sorusuna kim karar veriyor? Karar veren, veri sorumlusudur.

Kanun'daki yükümlülüklerin neredeyse tamamı veri sorumlusuna yüklenir: aydınlatma (m. 10), veri güvenliği (m. 12), ilgili kişi başvurularını cevaplama (m. 13), VERBİS kaydı (m. 16). İdari para cezaları da veri sorumlusuna kesilir.

Bir şirket için veri sorumlusu, şirketin tüzel kişiliğidir. Şahıs işletmelerinde işletme sahibi gerçek kişi olarak veri sorumlusudur. Aynı grup içindeki her şirket ayrı veri sorumlusudur; holding yapısı bunu birleştirmez.

Sık karıştırılan kavram: Veri işleyen

Veri işleyen sizin adınıza ve talimatınızla veri işler; amaç ve yöntemi siz belirlersiniz. Bordro bürosu, e-posta servisi, kargo şirketi, çağrı merkezi tipik veri işleyenlerdir. Ancak aynı taraf başka bir süreçte veri sorumlusu olabilir: kargo şirketi, kendi kurye çalışanlarının verisi için veri sorumlusudur. Ölçüt sıfat değil, o işlemedeki roldür.

Uygulamadan örnekler

• Bir e-ticaret şirketi müşteri siparişlerini işler → veri sorumlusu şirkettir; ödeme altyapısı ve kargo firması veri işleyendir.
• Bir mali müşavir, mükellefinin çalışan bordrolarını hazırlar → mükellef şirket veri sorumlusu, mali müşavir bu süreçte veri işleyendir; kendi büro personeli için ise veri sorumlusudur.
• Bir site yönetimi aidat ve plaka listesi tutar → yönetim, kat malikleri kurulu adına veri sorumlusudur.

İlgili belge ve araçlar

• KVKK hangi şirketler için zorunlu?
• Kişisel veri envanteri nasıl hazırlanır
• VERBİS kaydı nasıl yapılır
• Belge sihirbazı: şirketiniz için envanter ve metinler

Sık sorulan sorular