Kişisel veri nedir? Tanım, örnekler ve neyin kişisel veri olmadığı
KVKK m. 3/1-d · Muhammet Çay · Yayın 2026-09-02
Kısa cevap: Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir (KVKK m. 3/1-d). Ad ve TCKN kadar, tek başına isim taşımayan IP adresi, plaka, çerez kimliği, konum ve müşteri numarası da elinizdeki diğer kayıtlarla birleştirildiğinde kişiyi işaret ediyorsa kişisel veridir. Şirket ve diğer tüzel kişilere ait bilgiler ile geri döndürülemez biçimde anonim hâle getirilmiş veriler kapsam dışıdır.
Uyarı: Bu sayfa bir dokümantasyon aracının açıklayıcı içeriğidir, hukuki görüş değildir. Kanun'un resmî metni için mevzuat.gov.tr; kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.
Kanun'daki yeri
Kanun'un 3. maddesi kişisel veriyi 'kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi' olarak tanımlar. Tanımın ağırlığı 'belirlenebilir' kelimesindedir: bir kayıtta isim geçmiyor olması onu kapsam dışına çıkarmaz. Ölçüt, o bilginin sizin veya makul biçimde erişebileceğiniz başka kayıtların yardımıyla bir kişiye bağlanıp bağlanamayacağıdır.
Bu yüzden IP adresi, çerez kimliği, plaka, cihaz kimliği, konum kaydı, sipariş numarası ve müşteri numarası tek başlarına anlamsız görünseler de çoğu şirkette kişisel veridir — çünkü şirketin elinde o numarayı kişiye bağlayan bir tablo zaten vardır. Aynı mantıkla, bir çalışanın kişisel cep numarası kurumsal bir sistemde tutuluyor olması onu 'şirket verisi' yapmaz (Kurul 2022/1147).
Kapsam dışında kalanlar da tanımdan çıkar: Kanun yalnız gerçek kişileri korur, bu nedenle bir şirketin unvanı, vergi numarası ve ticari bilgileri kişisel veri değildir; içinde bir gerçek kişiyi işaret eden bilgi varsa (yetkilinin adı, imzası, cep numarası) o bilgi kişisel veri olur. Geri döndürülemez biçimde anonim hâle getirilmiş veriler de Kanun kapsamı dışındadır; ancak takma adlaştırma (bir kodun arkasına saklama) anonimleştirme değildir ve veriyi kapsam dışına çıkarmaz.
Sık karıştırılan kavram: Özel nitelikli kişisel veri
Her özel nitelikli veri aynı zamanda kişisel veridir; tersi doğru değil. Özel nitelikli olanlar Kanun'un 6. maddesinde sınırlı sayıda sayılır (sağlık, biyometrik, genetik, din, ceza mahkûmiyeti, sendika üyeliği ve diğerleri) ve işleme şartları çok daha dardır. Maaş, TCKN, adres gibi veriler ne kadar hassas görünürse görünsün bu listede olmadıkları için genel kişisel veridir. Ayrım pratikte belirleyicidir: kan grubunu üyelik formuna yazan spor salonu, sıradan bir iletişim bilgisi topluyormuş gibi davrandığı için ceza almıştır (Kurul 2022/1357).
Uygulamadan örnekler
- Bir e-ticaret sitesinin sunucu kaydındaki IP adresi ve sipariş numarası → müşteri tablosuyla eşleştiğinde kişisel veridir; ziyaretçi giriş yapmamış olsa bile çerez kimliği aynı kapsama girebilir.
- Bir OSGB'nin listesindeki 'ABC Ltd. Şti., vergi no 123…' → tüzel kişi bilgisi, kişisel veri değil; aynı satırdaki 'İSG uzmanı Ayşe Yılmaz, 05xx…' → kişisel veri.
- Otoparkın plaka kayıtları → araç sahibi ya da abonelik kaydıyla eşleşebildiği için kişisel veri; kaç aracın giriş yaptığının günlük toplamı → kimseye bağlanamadığı için kişisel veri değil.
İlgili belge ve araçlar
- Özel nitelikli kişisel veri nedir?
- Kişisel veri envanteri nasıl hazırlanır
- KVKK hangi şirketler için zorunlu?
- Belge sihirbazı: şirketiniz için envanter ve metinler
Sık sorulan sorular
IP adresi kişisel veri mi?
Çoğu durumda evet. IP adresi tek başına isim taşımaz, ama sizin elinizdeki üyelik, sipariş veya oturum kayıtlarıyla birleştiğinde kişiyi işaret eder; Kanun'un aradığı 'belirlenebilirlik' budur. Kaydı tutuyorsanız envanterinize yazın ve bir saklama süresi belirleyin.
[email protected] gibi bir e-posta kişisel veri mi?
Genel bir kurumsal kutu (info@, satis@) tek başına bir gerçek kişiyi işaret etmediği için kişisel veri sayılmaz. Buna karşılık [email protected] biçimindeki adres kişisel veridir; kutuyu kimin okuduğu bilinen küçük işletmelerde genel adres de kişiyle özdeşleşebilir.
Çalışanın kişisel cep numarasını sistemde tutmak kişisel veri işlemek midir?
Evet, ve iş ilişkisi bittiğinde de kişisel veri olmaya devam eder. Kurul 2022/1147 sayılı kararında, ayrılan çalışanın cep numarasının kargo ve satış kayıtlarında güncellenmeden kalmasını 'doğru ve gerektiğinde güncel olma' ilkesinin ihlali saymıştır.
Verileri anonimleştirirsem KVKK kapsamından çıkar mı?
Geri döndürülemez biçimde anonim hâle getirilmiş veri Kanun kapsamı dışındadır. Ancak isimleri bir kodla değiştirmek anonimleştirme değil takma adlaştırmadır: eşleştirme tablosu sizde durduğu sürece veri kişisel veri olarak kalır ve tüm yükümlülükler sürer.
Sözlükteki diğer ayrıntılı terimler
- Veri sorumlusu nedir? Kim veri sorumlusudur?
- Veri işleyen nedir? Veri sorumlusuyla farkı ve sözleşme
- İlgili kişi nedir? Hakları ve başvuru yolu
- Açık rıza nedir? Üç unsuru ve geçersiz rıza örnekleri
- Aydınlatma yükümlülüğü nedir? Asgari içerik ve katmanlı aydınlatma
- Özel nitelikli kişisel veri nedir? Liste, işleme şartları ve KOBİ örnekleri
- Anonimleştirme nedir? Silme ve takma adlaştırmadan farkı
- Veri ihlali nedir? 72 saat kuralı ve bildirim adımları
30 terimin tamamı için KVKK sözlüğüne, öğrenme sırası için KVKK rehberine bakın.